Maj to miesiąc, w którym Kościół modli się do Matki Bożej poprzez nabożeństwa majowe, które może być i jest najczęściej sprawowane przed wystawionym Najświętszym Sakramentem, przed lub po Mszy świętej, kiedy  to odmawia się litanię loretańską i można usłyszeć wiele pieśni Maryjnych. Zwyczaj odprawiania tych nabożeństw w Polsce trwa od XIX wieku. A jak jest na świecie? Śpiewanie pieśni pochwalnych Matce Bożej było znane w Kościele Wschodnim już w V wieku, a w Kościele Zachodnim w I tysiącleciu. Jednakże maj jako miesiąc Maryjny święcono sporadycznie. Pierwszym, który podał myśl o miesiącu maryjnym był król hiszpański Alfons X. Nakazał, aby jego poddani gromadzili się w godzinach wieczornych w maju na modlitwie przed figurą Matki Bożej. Kolejnym, który także ten miesiąc poświęcał Matce Bożej był dominikanin, bł. Henryk Suzo. W maju zbierał kwiaty i zanosił pod figurę Matki Bożej, a Maryja wynagrodziła mu to wizją chwały jaką dostaje od aniołów. W 1549 roku z kolei, w Niemczech ukazała się książka pt. „Maj duchowy” i wtedy po raz pierwszy maj został nazwany miesiącem Maryi. Natomiast w Polsce nabożeństwo majowe wprowadzili jezuici w Tarnopolu, w 1838 roku, a po nich misjonarze w Warszawie, z kościoła Świętego Krzyża i inni księża w Polsce. W połowie XIX wieku nabożeństwo było praktykowane prawie we wszystkich krajach. Składa się ono przede wszystkim z litanii loretańskiej, która została w 1578 roku zatwierdzona przez papieża Sykstusa V, a nazwę ‘loretańska’ zawdzięcza nazwie włoskiego miasta Loretto.  

Tymczasem „litania” (gr. lite, łac. litanea = prośba, błaganie) oznacza dosłownie modlitwę błagalną. Od innych modlitw błagalnych różni się specyficznym układem. Złożona jest z szeregu wezwań-inwokacji, po których następuje stała odpowiedź, np. „Módl się za nami” - w litaniach do Matki Bożej i świętych, a jeśli zwracamy się do Chrystusa lub innych Osób Boskich - „Zmiłuj się nad nami” lub „Wysłuchaj nas, Panie”. Wzmianka o litanii pojawiła się w dokumentach papieskich, w 1581 r., w bulli „Redituri” papieża Sykstusa V, który udzielił za jej odmawianie dwustudniowego odpustu i zachęcał wiernych do jej odmawiania. Kolejne odpusty przypisali do niej Pius VII oraz Pius XI, w 1932 r. Natomiast papież Benedykt XIV urzędowo ją zatwierdził i zezwolił stosować w publicznym kulcie Kościoła.  
Wezwania litanii loretańskiej podlegały zmianom (dzisiejsza wersja litanii zawiera 52 wezwania).  

Maj jest wyjątkowy również ze względu na inne nabożeństwa, np. fatimskie, w których modlimy się na różańcu do Maryi każdego 13-go dnia miesiąca, od maja do października włącznie. 3 maja zaś obchodzimy Uroczystość Najświętszej Maryi Panny, Królowej Polski.  

Często w maju przypada też Wniebowstąpienie Pańskie, 40 dni po Wielkanocy. W tym dniu Kościół przeżywa ostatnie objawienie się Zmartwychwstałego Jezusa Apostołom. Kościół pierwotnie łączył to z uroczystością Zesłania Ducha Świętego. Dopiero od IV wieku powstała osobna uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego, a to potwierdza św. Augustyn: „Dzień dzisiejszy świętują na całym świecie”. 10 dni później świętujemy dzień Pięćdziesiątnicy, kiedy to na Apostołów zstąpiła „obietnica Ojca” – Duch Święty. Wtedy Kościół śpiewa po drugim czytaniu sekwencję do Ducha Świętego. „Zielone świątki” były znane już w pierwotnym chrześcijaństwie.  

Bardzo często w maju wypada Uroczystość Ciała i Krwi Pańskiej (Boże Ciało). Jest to tzw. „święto nakazane” – jest obowiązek uczestnictwa we Mszy świętej. Dodatkowo w wielu miastach i wsiach organizuje się procesje, w trakcie któryc kapłan niesie przez ulice miast czy wiosek Najświętszy Sakrament, a towarzyszą mu rzesze wiernych i ministranci, którzy m.in. dzwonią dzwonkami na znak radości z obecności Pana. Wtedy to, msze są bardziej uroczyste, a po tej uroczystości, przez kolejne osiem dni odbywają się procesje z Najświętszym Sakramentem wokół kościoła.  

Maj jest jak widać ubogacony w modlitwę ludu Bożego, głównie – w modlitwę do Matki Bożej.

Dawid Makowski


Bibliografia: 

  1. Artykuł w tygodniku ,,NIEDZIELA” pt. ,, Jak powstała Litania Loretańska?” 
  2. http://brewiarz.pl/czytelnia/maj.php3