Czytając tytuł tego artykułu natknęliśmy się na łacińskie słowo ,,praeltus”, które - tłumaczone na język polski – oznacza przełożonego. Wiele jest tytułów i określeń na przełożonego: szef, prezes, menager, dyrektor i tak dalej, jednakże my skupimy się na tytule honorowym przełożonego prałatury terytorialnej lub personalnej.

Taką osobą jest ksiądz, który ma godność prałata i zwyczajną władzę w prałaturze terytorialnej, bądź personalnej. Prałatowi przysługuje tytuł: Monsignorz włoskiego monsignore , który oznacza w języku polskim słowo: prałat. Tytuł Monsignora- zgodnie z ,,Instrukcją w sprawie szat, tytułów i godeł Kardynałów, Biskupów i Prałatów niższych stopni" (Acta Apostolicae Sedis, vol. LXI an. 1969, p. 339; 23–26) – używa się przy oficjalnym zwracaniu się do Wyższych Prałatów Dykasterii Kurii Rzymskiej, którzy nie są biskupami. Można go używać podczas zwracania się do Prałatów, których nazywamy Prałatami Clerici Kamery Apostolskiej, a także w stosunku do Prałatów, którzy pełnią obowiązki na dworze papieskim. Tego zwrotu można także użyć w rozmowie lub pisaniu do Biskupa, lecz wtedy mówimy same słowo lub łącząc z przymiotnikiem ’’Najczcigodniejszy”. W rozmowie lub pisaniu do - między innymi – Prałatów honorowych, oraz Kapelanów Jego Świętobliwości można ich zatytułować w poniższy sposób: Monsignore (prałat), podaje się tytuł (np. prelato onorario- prałat honorowy), a stosownie do okoliczności przed słowem ,,Monsignore” można dodać przymiotnik Reverendus (czcigodny).

W Kurii Rzymskiej wyróżniamy następujące urzędy prałackie:

  1. Prałat duchowny Kamery Apostolskiej – jest to kolegium ośmiu prałatów duchownych, którymi przewodzi dziekan. Działają oni w ramach Kamery Apostolskiej.
  2. Prałat audytor Roty Rzymskiej – jest to członek (jednego) z trybunałów papieskich, czyli Roty Rzymskiej
  3. Di fiocchetti (kiedyś to byli czterej prałaci papiescy), w tym było tam trzech najważniejszych urzędników Kamery Apostolskiej, a więc: wicekamerling –audytor generalny, skarbnik i majordomus papieski.  Jednakże tę prałaturę zniósł papież Paweł VI w 1968 roku.

Prałaci mogą kierować jednostką administracyjną. W tym urzędzie wyróżniamy:

  1. Prałata terytorialnego (z łaciny Praelatus nullius), którym najczęściej jest biskup. Sprawuje on- jako ordynariusz –władzę na danym terytorium, np. diecezją.
  2. Prałata prałatury personalnej, który stoi na jej czele. ,,Prałatura personalna to część Kościoła Katolickiego posiadającą strukturę hierarchiczną, czyli konkretna grupa wiernych, z Prałatem na czele jako zasada jedności, oraz kapłanów i diakonów, którzy z nim (prałatem) współpracują”. Ta prałatura jest wyłączona spod władzy biskupa i zarządza nią prałat.

Prałat w rysie historycznym był jedną z podstawowych godności nadawanych dla zasłużonych prezbiterów z całego świata. Była ona nadawana przez  papieża.

Papież Franciszek w 2014 roku zniósł tytuł prałata jako godność honorową. Nie jest już ona nadawana. Jednakże wszyscy kapłani, którzy otrzymali tę godność, mogą jej dalej używać. W hierarchii godności została tylko godność Kapelana Jego Świętobliwości, który cały czas jest przyznawany zasłużonym dla Kościoła kapłanom. Jednakże muszą ukończyć 65 rok życia.

Kapelanem Jego Świętobliwości nie są prałaci w ścisłym znaczeniu, lecz w Polsce używa się zwyczajowo określenia prałat w stosunku do nich. Ten kapelan nosi sutannę z fioletowymi  obszyciami i guzikami, przepasaną fioletowym pasem, który jest stosowany również przez biskupów. Jest to - jak już wspomniałem - jedyna obecnie istniejąca kapłańska godność honorowa nadawana przez papieża, dawniej była ona mniej ,,prestiżowa” niż prałat honorowy Jego Świątobliwości czy protonotariusz apostolski nadliczbowy.

Prałaci mają też swoje herby:

  • Herb prałata terytorialnego, który nie jest biskupem (na taśmie poniżej widnieje dewiza):

 

  • Herb Kapelana Jego Świętobliowści (na taśmie poniżej widnieje dewiza):

  • Herb Honorowego Prałata Jego Świętobliwości (na taśmie poniżej widnieje dewiza):

W dni dzisiejszym prałatów (jeszcze) możemy zobaczyć i pozdrowić  słowami: ,,Szczęść Boże, Księże Prałacie”, jednakże za paręnaście lat urząd prałacki będzie historią, tak jak urząd infułacki.

Bibliografia:

Źródło informacji:

Kodeks Prawa Kanonicznego, Pallottinum, Poznań 2008

www.vatican.va [dostęp 2017-11-26].

www.opoka.org.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).

deon.pl [dostęp 2014-01-03].

http://niedziela.pl/artykul/85622/nd/Kanonik-pralat-infulat-czyli-o-sensie

https://opusdei.org/pl-pl/article/opus-dei-praatura-personalna/

Źródło graficzne:

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Template-Territorial_Abbot.svg/239px-Template-Territorial_Abbot.svg.png

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Template-Chaplain_of_His_Holiness.svg/240px-Template-Chaplain_of_His_Holiness.svg.png

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Template-Honorary_Prelate_of_His_Holiness.svg/240px-Template-Honorary_Prelate_of_His_Holiness.svg.png